Yüksek sıcaklık ve nemle dışarıda yürümek bile nefes nefese kalmanıza ve terlemenize neden olabilir. Bu yaz, serin kalmak hepimiz için bir mücadele haline geldi. “Son bir yılda kayıtlara geçen en sıcak ayları yaşadık. Sıcakla ilgili sağlık sorunlarında artış gözlemliyoruz ve bu durum mevsimden daha erken başladı” diyor iklim ve insan sağlığı uzmanı, acil tıp doktoru Dr. T. Wiskel.
Aşırı sıcaklığa maruz kalana kadar beklemeyin; serin kalma stratejilerini önceden planlayın. Gün boyunca sıcaklık risklerini azaltmak için uygulayabileceğiniz 14 öneriyi derledik.
Temel Bilgileri Öğrenin
Hava durumunu takip edin: Sadece günlük en yüksek ve en düşük sıcaklıklara değil, saatlik değişimlere de dikkat edin. Günün en sıcak saatlerini not alarak programınızı buna göre ayarlayın.
Bol su için: Terleme, vücudun serinlemesinin doğal yoludur. Ter buharlaştıkça ısıyı da uzaklaştırır. Kaybettiğiniz sıvıları su ve su oranı yüksek gıdalarla telafi edin. Genel öneri, kadınlar için günde yaklaşık 11 bardak, erkekler için 15 bardak sıvı tüketimidir. Dışarıda çok vakit geçiriyorsanız daha fazla sıvı alın.
Klimalı alanlara yönelin: Günün en sıcak saatlerinde mümkünse klimalı mekânlarda bulunun. Klimanız yoksa alışveriş merkezi, kütüphane, sinema veya topluluk soğutma merkezleri iyi alternatiflerdir.
Vantilatör kullanımı: Vantilatörler, cilt yüzeyine yakın damarlardan vücut ısısını uzaklaştırarak serinlemenize yardımcı olur. Çevre sıcaksa, cildinizi su spreyi veya ıslak mendille nemlendirerek buharlaşma yoluyla serinlemeyi artırabilirsiniz.
Ara verin: Dışarıda hareket ederken temponuzu ayarlayın. Fiziksel aktivite vücut ısınızı yükseltir; kısa süreli hareketler ve aralarda dinlenmek sıcak çarpmasını önlemeye yardımcı olur.
Sıcak Hava İçin Giyinin ve Hazırlanın
Soğutucu araçlar taşıyın: Evden çıkarken bol su, el fanı, ıslak mendil veya buz torbası bulundurun.
Geniş ve hafif giysiler giyin: Bol, hafif kumaşlar hava sirkülasyonunu artırarak serinlemenize yardımcı olur.
Teknolojik giysileri deneyin: Su ile aktive olan veya uzun süre nemli kalan özel kumaşlar, vücuttan sürekli ısı çekerek serin kalmanıza destek olabilir.
DIY Serinleme Yöntemleri
Soğuk giysi hazırlayın: Pamuklu bir tişörtü veya havluyu soğuk suya batırıp başınıza, boynunuza veya gövdenize sarın. Kurudukça tekrar ıslatın.
Soğuk yiyecek ve içecekler tüketin: Buzlu içecekler ve gıdalar dehidrasyonu önler ve vücut sıcaklığını düşürür. Hızlı tüketmekten kaçının; mide rahatsızlığı oluşabilir.
Duş veya banyo ile serinleyin: Ilık veya soğuk suyla duş alın. Su sonrası vantilatör kullanmak, buharlaşma yoluyla ısı kaybını artırır.
Ön kollarınızı suya daldırın: Duş veya banyo imkânınız yoksa, ellerinizi ve ön kollarınızı beş dakika buzlu suda bekletin; bu, serin kanı vücudun merkezine taşır.
Buz veya soğuk kompres kullanın: Dirsekler, koltuk altları, boyun ve kasık civarına uygulanan buz torbaları büyük kan damarlarını soğutarak vücut sıcaklığını düşürür.
Ne Zaman Yardım Almalısınız?
Serinlemeye çalıştıktan sonra hâlâ baş ağrısı, bayılma, baş dönmesi, aşırı yorgunluk, soğuk ve nemli cilt veya hızlı nabız gibi belirtiler yaşıyorsanız tıbbi yardım alın. Yüksek risk grupları arasında yaşlılar, bebekler, çocuklar, hamileler, terlemeyi azaltan ilaçlar kullananlar, açık havada çalışanlar ve kalp-damar hastalıkları olan kişiler bulunur. Bu grupta değilseniz bile, risk altında olan kişileri gözlemleyin.
Sıcak havalarda serin kalmak, sadece konforunuz için değil, aynı zamanda sağlık risklerini azaltmak için de kritik öneme sahiptir.