Depresyonla mücadele ederken antidepresan kullanmanın en temel sorusu, ilacın işe yarayıp yaramayacağıdır. Ancak birçok kişi için ikinci önemli soru, ilacın kilo alımına yol açıp açmayacağıdır. Yapılan yeni bir araştırma, yaygın olarak kullanılan sekiz antidepresanın ortalama kilo üzerindeki etkilerini ortaya koyuyor.
Araştırmanın Kapsamı
Temmuz 2024’te yayınlanan çalışmada, 20-80 yaş arası 183.000’den fazla kişinin verileri incelendi. Katılımcıların ortalama yaşı 48 ve %65’i kadındı. Çalışmada, antidepresan kullanmaya başlayan kişilerin 6, 12 ve 24 ay boyunca kilo değişimleri ölçüldü. İncelenen ilaçlar şunlardı: sertralin, escitalopram, paroksetin, duloksetin, sitalopram, fluoksetin, venlafaksin ve bupropion.
Antidepresanlar ve Ortalama Kilo Değişimi
Araştırma, bazı antidepresanların hafif kilo artışına neden olabileceğini gösterdi:
-
Sertralin: 6 ayda yaklaşık 0,5 pound, 24 ayda 3,2 pound
-
Escitalopram: 6 ayda 1,4 pound, 24 ayda 3,6 pound
-
Paroksetin: 6 ayda 1,4 pound, 24 ayda 2,9 pound
-
Duloksetin: 6 ayda 1,2 pound, 24 ayda 1,7 pound
Sitalopram, fluoksetin ve venlafaksin, sertraline kıyasla kilo alımında belirgin bir fark yaratmadı. Bupropion ise başlangıçta hafif kilo kaybı sağlasa da, 24 ay sonunda ortalama 1,2 pound artış görüldü.
Bulgular Ne Anlatıyor?
Antidepresan kullanıcıları arasında kilo alımı yaygındır, ancak ortalama artış genellikle küçüktür. Bazı ilaçlar, örneğin bupropion, kilo alımını diğerlerine göre daha az etkileyebilir. Kimi kullanıcılar depresyon veya anksiyete nedeniyle başlangıçta kilo kaybetmiş olabilir ve tedaviyle bu kiloları geri alabilir.
Araştırmanın Sınırlamaları
Çalışma gözlemsel nitelikteydi, yani ilaçların kilo değişikliğine neden olduğunu kanıtlamıyor, sadece ilişkiyi gösteriyor. Ayrıca, katılımcıların yalnızca üçte biri 6 ay sonra reçete edilen ilacı kullanmaya devam ediyordu. Bu da uzun vadeli kilo değişimlerini belirli bir ilaçla ilişkilendirmeyi zorlaştırıyor.
Kilo ve Yan Etkiler Hakkında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Antidepresanların ruh halini dengeleme yararlarıyla yan etkileri arasında denge kurmak önemlidir. Kilo alımı sizin için bir endişe kaynağıysa, doktorunuzla bunu önceden konuşarak riskleri ve yönetim stratejilerini belirleyebilirsiniz.
Alternatif Tedavi Seçenekleri
Kilo endişesi olan kişiler, ilaç dışı tedavileri de değerlendirebilir:
-
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Düşünce kalıplarını fark edip değiştirmeyi öğretir ve depresyonla başa çıkmada etkili olabilir.
-
Tekrarlayan Transkraniyal Manyetik Stimülasyon (rTMS): Non-invaziv bir beyin stimülasyonu yöntemi olup, depresyonla ilişkili beyin bölgelerini hedefler.
Konuşma terapileri ve antidepresanlar arasında seçim yapmak, kişinin tercihine ve yaşam tarzına bağlıdır. Önemli olan, birden fazla tedavi seçeneğinin olması ve kişinin kendisi için en uygun yöntemi belirleyebilmesidir.