Sizin İçin Doğru Diyeti Nasıl Seçersiniz?

Sağlıklı Beslenme: En İyi Diyet Yok, Ama Portföy Diyeti Öne Çıkıyor

 

Yediklerimiz, hastalıkları önlemede, tedavi etmede ve yaşam kalitesini artırmada kritik bir rol oynar. Peki, raflarda gördüğümüz sayısız diyet arasından hangisi en iyisi? Aslında tek bir “en iyi” diyet yoktur. Herkesin vücut yapısı, sağlık durumu ve yaşam tarzı farklıdır; sizin için en iyi olan diyet, başkası için aynı etkiyi göstermeyebilir.

Sizin İçin Doğru Diyeti Nasıl Seçersiniz?

 

En iyi diyeti seçerken şu soruları kendinize sorun:

  • Hedefleriniz neler? Kilo vermek, genel sağlığı iyileştirmek veya belirli hastalık risklerini azaltmak isteyebilirsiniz.

  • En iyiyi nasıl tanımlarsınız? Bazıları için sağlık faydası, bazıları için uygulanabilirlik veya maliyet ön plandadır.

  • Sağlık durumunuz nedir? Diyabet, kalp hastalığı veya yüksek tansiyon gibi durumlar, tercih edeceğiniz diyeti etkileyebilir.

  • Hangi yiyecekleri seviyorsunuz? Zevkleriniz ve kültürel alışkanlıklarınız, diyete sadık kalma olasılığınızı belirler.

 

Sağlığa Faydası Kanıtlanmış Diyetler

 

Araştırmalar, kalp sağlığını koruma ve yüksek tansiyonu düşürme konusunda en çok kanıtı olan diyetlerin Akdeniz diyeti ve DASH diyeti olduğunu gösteriyor. Son yıllarda öne çıkan bir diğer yaklaşım ise Portföy diyeti.

Portföy Diyeti Nedir?

 

Portföy diyeti, yatırım portföyünde çeşitlilik ilkesini beslenmeye uygulayan bir yaklaşımdır. Büyük ölçüde bitki bazlıdır ve LDL (kötü kolesterol) ve trigliseridleri düşürdüğü kanıtlanmış çeşitli gıdalar ve gıda gruplarına odaklanır. Bu diyeti uygulamak, bazı gıdaları düzenli olarak tüketmeyi ve diğerlerinden uzak durmayı gerektirir.

Portföy Diyetinde Öne Çıkan Gıdalar

 

Kan lipitlerini düşürmeye yardımcı olabilecek başlıca gıdalar şunlardır:

  • Soya, fasulye, tofu, bezelye, fındık ve tohumlar gibi bitkisel proteinler

  • Yulaf, arpa, çilek, elma, turunçgiller ve lifli sebzeler

  • Tam tahıllar, meyveler, sebzeler ve fitosteroller içeren gıdalar

  • Zeytinyağı, avokado yağı, aspir yağı ve fıstık yağı gibi tekli doymamış yağlar

 

Portföy Diyetinde Kaçınılması Gereken Gıdalar

 

  • Kırmızı et

  • Yüksek oranda işlenmiş gıdalar

  • Rafine tahıllar ve ilave şeker

  • Tereyağı, krema ve doymuş yağ oranı yüksek süt ürünleri

 

Portföy Diyetinin Faydaları

 

Araştırmalar, Portföy diyeti uygulayan kişilerin daha olumlu kan lipit ve iltihap değerlerine sahip olduğunu ve kalp krizi ile felç risklerinin %14 daha az olduğunu gösteriyor. Bu faydalar, egzersiz, sigara kullanımı ve diğer sağlık riskleri hesaba katıldığında da geçerli bulunmuştur.

Kilo ve Diğer Sağlık Faydaları

 

Portföy diyeti kilo kaybı için özel olarak tasarlanmamıştır, ancak bazı kişiler bu diyeti uygularken kilo verebilir. Obezite, diyabet, kanser ve bilişsel sağlık üzerindeki etkilerini anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Diyet Dışında Sağlıklı Yaşam

 

Kalp ve genel sağlığı korumak için diyet tek başına yeterli değildir. Sigara içmemek, düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı kiloyu ve kan basıncını korumak, diyabeti önlemek veya tedavi etmek ve reçeteli ilaçları düzenli kullanmak da önemlidir.

Sonuç

 

Tek bir en iyi diyet yoktur; önemli olan diyetin genel yapısı ve porsiyon kontrolüdür. Kısıtlayıcı diyetlerden kaçınarak, sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarına odaklanmak en doğru yaklaşım olacaktır. Portföy diyeti, hem uygulanabilir hem de sağlıklı beslenmeye başlamak için uygun bir seçenek sunar.

Günlük Adım Sayısı Yeterli mi?

Kalp Atış Hızınızı da Hesaba Katın

Bugün hedeflediğiniz adım sayısına ulaştınız mı? Eğer ulaştıysanız, tebrikler! Adım sayısını takip etmek, zamanla hareketliliğinizi artırmanız için motive edici olabilir. Ancak fiziksel uygunluğunuzu değerlendirmek veya kalp-damar hastalıkları riskinizi anlamak söz konusu olduğunda yalnızca adım sayısı yeterli olmayabilir.

Akıllı saat veya bileklikler sayesinde kalp atış hızınızı da takip ederseniz, hem fiziksel kondisyonunuzu daha doğru değerlendirebilir hem de diyabet veya kalp krizi gibi ciddi sağlık sorunları için riskinizi daha iyi anlayabilirsiniz. Daha sağlıklı bir yaşam için günlük kaç adım atmanız gerektiğini ve kalp atış hızının önemini öğrenmek için okumaya devam edin.

Kaç Adım Hedeflemelisiniz?

Sıklıkla duyduğumuz 10.000 adım hedefi kulağa hoş geliyor, ancak bu sayı bilimsel olarak özel bir anlam taşımıyor. Araştırmalar, günde 4.000 ila 7.000 adım atmanın bile sağlık açısından önemli faydalar sağlayabileceğini gösteriyor. Elbette 10.000’in üzerinde adım atmak daha fazla fayda sağlayabilir.

Dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta, yokuşlarda hızlı yürüyenlerin, aynı sayıda adım atan düz zemin yürüyüşçülerine göre çok daha fazla egzersiz yaptığıdır. Bu nedenle sadece adım sayısı, aktivitenizin yoğunluğunu tam olarak yansıtmayabilir.

Adım Sayısı ve Kalp Atış Hızıyla Sağlık Değerlendirmesi

Yeni araştırmalar, adım sayısı ile kalp atış hızını birleştirmenin, fiziksel uygunluğu ve hastalık risklerini değerlendirmede daha etkili olduğunu ortaya koyuyor. Journal of the American Heart Association’da yayınlanan bir çalışmada, adım başına düşen günlük kalp atış hızını gösteren DHRPS oranı incelendi. Bu oran, ortalama günlük kalp atış hızının ortalama günlük adım sayısına bölünmesiyle hesaplanıyor.

Çalışmaya katılan yaklaşık 7.000 kişi, Fitbit benzeri cihazlarla hem adımlarını hem de kalp atış hızlarını ölçtü. Beş yıl boyunca yapılan takipte, DHRPS oranı yüksek olan kişilerin tip 2 diyabet, yüksek tansiyon, kalp krizi ve felç gibi sorunlarla daha fazla ilişkili olduğu görüldü.

DHRPS Puanı Nasıl Yorumlanır?

Araştırmada DHRPS puanları üç kategoriye ayrıldı:

  • Düşük: 0,0081 veya daha düşük

  • Orta: 0,0081’den yüksek, 0,0147’den düşük

  • Yüksek: 0,0147 veya daha yüksek

 

DHRPS örneği: Ortalama günlük kalp atış hızınız 80 ve günlük adım sayınız 4.000 ise DHRPS’niz 80/4.000 = 0,0200 olur. Eğer adım sayınız 6.000’e çıkarsa, DHRPS 0,0133’e düşer. Düşük puan, daha iyi bir durumu gösterir.

DHRPS’yi Takip Etmeli mi?

Bu oranı takip etmek ilginç olabilir, ancak sağlık üzerinde doğrudan etkisini gösteren araştırmalar henüz sınırlı. Çalışmada sadece DHRPS ile kardiyovasküler ve metabolik hastalıklar arasındaki ilişki incelendi; yüksek puanın bu hastalıkları tetikleyip tetiklemediği net değil. Ayrıca çalışmanın katılımcıları çoğunlukla kadın ve beyazlardan oluşuyordu, sonuçlar farklı gruplarda değişebilir.

DHRPS veya benzeri ölçümler, davranış değişikliği ve daha aktif bir yaşam tarzı teşvik ediyorsa faydalı olabilir. Kalp atış hızınızı ve adımlarınızı izleyen bir cihazınız varsa, DHRPS’nizi hesaplayabilirsiniz. Bu ölçüm belki sizi daha sağlıklı alışkanlıklar kazanmaya teşvik eder.