Artan Riskler ve Güvenli Sürüş Önerileri
Elektrikli scooter ve elektrikli bisikletler son yılların en hızlı yükselen ulaşım trendlerinden biri hâline geldi. Uygun fiyatlı olmaları, trafikte büyük kolaylık sağlamaları ve eğlenceli olmaları sayesinde Türkiye’nin birçok şehrinde artık her köşe başında karşımıza çıkıyorlar. Ancak bu hızlı yükselişin beraberinde getirdiği bir sorun daha var: artan kaza oranları.
E-scooter ve e-bisiklet sürüşü özellikle şehir içi trafiğinde yüksek hız, araçlarla yakın temas ve kaldırımların yanlış kullanımı gibi nedenlerle riskli olabiliyor. Peki bu popüler ulaşım araçlarını daha güvenli şekilde kullanmak mümkün mü?
Kaza Sayıları Neden Artıyor?
Son yıllarda elektrikli mikro mobilite araçlarının satış ve kiralama rakamlarında ciddi bir patlama yaşandı. Bunun doğal sonucu olarak, acil servislere e-scooter ve e-bisiklet kullanırken yaralanan kişi sayısı da hızla yükseldi.
ABD’de yapılan kapsamlı bir analiz, 2017–2022 yılları arasında milyonlarca kişinin bu araçları kullanırken yaralanma nedeniyle hastanelere başvurduğunu gösteriyor. E-scooter ve e-bisiklet kazaları geleneksel bisiklet ve scooter kazalarına göre çok daha hızlı artış göstermiş durumda.
Araştırmanın Dikkat Çeken Bulguları
E-bisiklet ve e-scooter kazalarına dair bazı önemli noktalar şöyle:
• E-bisiklet kazaları 2017–2022 arasında 751’den 23 bini aşan bir seviyeye çıktı.
• E-scooter kazaları aynı dönemde yıllık %45’in üzerinde artış gösterdi.
• Sürücülerin yalnızca %43’ü kask takıyor; geleneksel bisiklet ve scooter kullanıcılarında bu oran daha yüksek.
• E-scooter ve e-bisiklet kazalarının çoğu şehir içinde gerçekleşiyor.
• En sık görülen yaralanmalar kesikler, çürükler, kırıklar ve baş-boyun travmaları.
Araştırmanın Sınırları Ne?
Bu bulgular yalnızca acil servise başvuran kişileri kapsıyor. Yani hafif yaralanmalar ya da acil servise gitmeden özel hastane, aile hekimi veya polikliniğe başvuran vakalar değerlendirmeye dahil değil. Ayrıca yayaların neden olduğu veya yayalara verilen zararlar ile araçlarda meydana gelen maddi hasarlar da analizde yer almıyor.
Daha da önemlisi, farklı ulaşım türleri arasında gerçek bir güvenlik karşılaştırması yapılamıyor; çünkü sürücülerin toplam kullanım süresi veya kat edilen mesafe gibi veriler bulunmuyor.
Kazaları Azaltmak İçin Neler Yapabilirsiniz?
Elektrikli scooter ve bisiklet kullanırken güvenliği artırmak için uygulayabileceğiniz on pratik öneri:
• Kask takmayı alışkanlık hâline getirin. Kiralamalarda kask bulunmadığı için kendi kaskınızı yanınızda bulundurmanız gerekebilir.
• Aracı tanıyın. E-bisikletler daha ağırdır; e-scooter ise çoğu yetişkin için yeni bir deneyimdir. Trafiğe çıkmadan önce güvenli bir alanda kısa bir deneme yapın.
• Trafik kurallarına uyun; bisiklet yolunda sürün, kaldırımlarda değil.
• Hızınızı kontrol edin. Özellikle bazı modeller oldukça yüksek hızlara çıkabildiği için refleks süresi kısalır.
• Alkol ve telefon kullanımından uzak durun.
• Tek başına sürün. Bu araçlar genellikle tek kişi için tasarlanmıştır.
• Savunmacı sürüş yapın; çukurlara, araç kapılarına ve yayalara dikkat edin.
• Geceyen yansıtıcı kıyafetler kullanın veya farınızı açık tutun.
• Diğer sürücü ve yayalara yaklaşırken seslenerek uyarın.
• Yerel yönetimlere güvenli bisiklet yolları ve altyapı talep edin.
Sonuç: Eğlenceli Ama Tedbir Gerektiren Bir Ulaşım Biçimi
Gerek işe gidip gelmek, gerek okul veya kısa mesafe ulaşımı, gerekse tamamen keyif amaçlı olsun; e-scooter ve e-bisikletler şehir içinde hızlı ve pratik bir alternatif sunuyor. Ancak artan kaza istatistikleri, bu araçların bilinçli kullanılmadığında ciddi yaralanmalara yol açabileceğini hatırlatıyor.
Gerekli güvenlik önlemlerini almak ve aracı doğru şekilde kullanmak, bu teknolojilerin sunduğu avantajlardan en verimli şekilde yararlanmanızı sağlar. Böylece keyifli bir sürüş aniden acil servis ziyaretiyle sonuçlanmaz.