Geçtiğimiz günlerde bir arkadaşım bana bademcik taşlarını sordu. Yılda birkaç kez boğaz ağrısı çekiyor ve genellikle tuzlu suyla gargara yaparak rahatlıyordu. Ona bademcik taşlarının nadir olduğunu söylediğimde, doktorunun bunların oldukça yaygın olduğunu söylediğini belirtti. Görünüşe göre arkadaşım ve doktoru haklıymış; bademcik taşları oldukça yaygın ve çoğu zaman rahatsız edici olabiliyor. İşte bilmeniz gerekenler.
Bademcik Taşları Nedir?
Bademcik taşları, tıbbi adıyla tonsilloliths, bademciklerin yüzeyinde oluşan küçük beyaz veya sarı birikintilerdir. Ağızdaki hücreler, bakteriler, tükürük ve yiyecek parçacıkları bademciklerin girintilerine hapsolduğunda taşlar oluşur.
Bunlar kişiden kişiye farklılık gösterebilir: boyutları çıplak gözle fark edilmeyecek kadar küçük olabileceği gibi çakıl büyüklüğüne ulaşabilir, kıvamları yumuşak veya sert olabilir, kalış süreleri birkaç günden haftalara kadar değişebilir ve oluşma sıklıkları da kişiye göre farklılık gösterir.
İyi ağız hijyeni taş oluşumunu tamamen engellemez; düzenli diş fırçalama, diş ipi kullanımı ve diş hekimi kontrolleri bile taş oluşumunu tamamen önleyemez.
Bademcik Taşları Ne Kadar Yaygındır?
Böbrek veya safra kesesi taşlarını duymuşsunuzdur. Bademcik taşları ise çok daha yaygındır; araştırmalar, nüfusun yaklaşık %40’ının bademcik taşına sahip olabileceğini göstermektedir. Neyse ki genellikle zararsızdırlar.
Belirtileri Nelerdir?
Çoğu zaman hiçbir belirti görülmez. Ancak taşlar belirti oluşturduğunda şunlar görülebilir: boğazda tahriş veya bir şey takılmış hissi, ağız kokusu, öksürük, yutkunma sırasında rahatsızlık ve boğaz enfeksiyonları.
Kimlerde Daha Sık Görülür?
Bademcik taşı herkesde oluşabilir, ancak bazı kişilerde daha olasıdır: düzensiz, girintili bademcikler, sigara içenler, şekerli içecekleri sık tüketenler, ağız hijyeni kötü olanlar ve aile öyküsünde bademcik taşı bulunan kişiler.
Tedavi Yöntemleri
Semptom yoksa tedavi gerekli olmayabilir. Semptom varsa, tuzlu suyla gargara yapmak veya pamuklu çubuk veya su dişi ipi ile taşları çıkarmak genellikle yeterlidir. Keskin nesnelerle müdahale etmek boğaza veya bademciklere zarar verebilir.
Bademcikler iltihaplı veya enfekte ise doktor antibiyotik veya antienflamatuar ilaç önerebilir.
Ameliyat Gerekir mi?
Şiddetli ve sık tekrar eden semptomlar için ameliyat gerekebilir. Seçenekler arasında bademciklerin alınması veya bademciklerdeki derin girintileri düzeltmek için lazer, elektrik akımı veya radyo dalgaları ile yapılan kriptoliz bulunur.
Önleme
Bademcik taşlarının tekrar oluşmasını önlemek için öneriler şunlardır: diş ve dili düzenli fırçalamak, diş ipi kullanmak, yemek sonrası tuzlu suyla gargara yapmak, şekerli yiyecek ve içecekleri sınırlamak, sigara ve elektronik sigara kullanmamak.
Sonuç
Bademcik taşları şaşırtıcı derecede yaygındır ve çoğu zaman zararsızdır. Semptom veriyorsa kolayca tedavi edilebilir ve uygun önlemlerle tekrar oluşma riski azaltılabilir. Artık bu konuda daha fazla bilgiye sahipsiniz; bademcik taşları artık bir sır değil.