Sistematik Yaklaşımın Alternatifi
Prostat kanseri taramasında kullanılan prostat spesifik antijen (PSA) testi, anormal sonuçlar verdiğinde genellikle sistematik biyopsi yapılır. Bu yöntemde, doktorlar ultrason eşliğinde prostat bezinden yaklaşık bir düzine örnek alır ve mikroskop altında kanser açısından inceler.
Sistematik Biyopsinin Sınırlamaları
Sistematik biyopsiler bazı riskler taşır. En önemli sorun, yavaş büyüyen ve hayati tehlike yaratmayacak tümörleri tespit ederek gereksiz tedavilere yol açabilmesidir. Bu nedenle araştırmacılar, PSA taraması sonrası sistematik biyopsiye alternatif yöntemler geliştirmeye çalışıyor.
Bunlardan biri, öncelikle prostatın manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ile taranması ve biyopsinin yalnızca şüpheli bölgelere uygulanmasıdır. Bu yöntem, MRI hedefli biyopsi olarak adlandırılır ve giderek daha yaygın kullanılmaktadır. Ancak bazı uzmanlar, MRI’nın erken evrede bazı kanserleri gözden kaçırabileceği konusunda endişelidir. Bu nedenle sistematik ve hedefli biyopsiler bazen birlikte uygulanarak klinik olarak önemli kanserlerin tespit olasılığı artırılır.
Büyük Bir Çalışmanın Bulguları
İsveç’te yapılan geniş çaplı bir çalışmada, 50-60 yaş arası 38.316 erkek PSA taramasına davet edildi. PSA seviyesi 3,0 ng/mL veya üzeri olan 13.153 erkek çalışmaya dahil edildi ve iki gruba ayrıldı:
-
Sistematik biyopsi grubu: Tüm erkekler sistematik biyopsi ve MRI’ye tabi tutuldu. MRI’da şüpheli lezyon tespit edilirse hedefli biyopsi de uygulandı.
-
MRI hedefli biyopsi grubu: Erkekler yalnızca MRI taramasına tabi tutuldu; şüpheli lezyon bulunanlara hedefli biyopsi yapıldı, sistematik biyopsi uygulanmadı.
Ortalama 3,9 yıllık takip sonunda, sistematik biyopsi grubunda 298, MRI hedefli biyopsi grubunda 185 prostat kanseri vakası tespit edildi. Sistematik biyopsiler, klinik olarak önemsiz kanserleri daha fazla saptadı: MRI hedefli grupta 68, sistematik biyopsi grubunda 159 vaka. Çalışma, MRI ile hedeflenen biyopside klinik olarak önemsiz kanser tanısı riskinin %51 daha düşük olduğunu gösterdi.
MRI Hedefli Biyopsinin Avantajları
MRI sonuçları negatif olan erkeklerde biyopsi yapılmaması, gereksiz tedaviye yol açabilecek yavaş büyüyen kanserlerin tespit edilme riskini önemli ölçüde azaltıyor. Takip sırasında klinik olarak önemli kanserlerin tespit edilme oranı ise her iki grupta da çok düşük kaldı: Sistematik biyopsi grubunda %0,2, MRI hedefli biyopsi grubunda %0,1.
Uzman Görüşleri
Uzmanlar, bu sonuçların PSA taraması sonrası MRI kullanımını destekleyen cesaret verici veriler sunduğunu belirtiyor. Ancak MRI sonucu negatif olan erkeklerde biyopsi yapılmama kararının, PSA seviyesi ve diğer risk faktörlerine göre bireysel olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Yani, MRI’da lezyon görülmese bile PSA seviyesi yüksek olan erkeklerde biyopsi gerekebilir.
Sonuç
MRI hedefli biyopsi, gereksiz tedavi riskini azaltırken, klinik olarak önemli kanserleri tespit etme olasılığını koruyan etkili bir yöntem olarak öne çıkıyor. Bu yaklaşım, prostat kanseri taramasında sistematik biyopsiye alternatif veya tamamlayıcı bir yöntem olarak giderek daha fazla benimseniyor.